16:48 Chủ Nhật, 15/09/2019
Khoa học công nghệ
opera fix
    
opera fix
Nâng cao chất lượng đào tạo sau Đại học: Việc cũ mà mới
21 Tháng Mười Một 2016 10:19:00 GMT+7
Ước tính trung bình mỗi năm, cả nước có hàng nghìn tân thạc sĩ và tiến sĩ, đây là một tín hiệu vui cho ngành giáo dục. Tuy nhiên, một câu hỏi được đặt ra là liệu các tân Tiến sĩ, thạc sĩ này thực sự có chất lượng hay không, có đáp ứng được yêu cầu đòi hỏi thực tế của xã hội hay không và liệu họ có xứng đáng với tấm bằng đó hay không… Rất nhiều câu hỏi được đặt ra, điều đó khiến các nhà khoa học, các nhà giáo, những chuyên gia tâm huyết với nghề không khỏi trăn trở. Vậy làm thế nào để nâng cao chất lượng đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ đang là một trong những vấn đề nóng được dư luận, xã hội quan tâm.

Theo Cục Thông tin Khoa học và Công nghệ quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ thống kê ở Việt Nam có hơn 24.000 tiến sĩ; Bộ GD&ĐT thống kê (năm 2015) có khoảng 15.000 tiến sĩ (bao gồm cả các giáo sư, phó giáo sư) công tác tại các cơ sở đào tạo đại học, cao đẳng. Ước tính cả nước có khoảng 225.000 người có trình độ cử nhân, thạc sĩ thất nghiệp.

Theo nhiều chuyên gia, nhà khoa học đánh giá, một trong những nguyên nhân khiến chất lượng đào tạo  đi xuống là do các trường chạy theo số lượng đào tạo mà coi nhẹ chất lượng. Trong cơ chế tự chủ tài chính nửa vời như hiện nay đã dẫn tới đa số các trường đại học chạy theo số lượng quy mô đào tạo để có nguồn tài chính bù đắp các khoản chi thường xuyên. Hệ quả là một số trường công đua nhau tuyển giảng viên để tăng số lượng theo quy chế của Bộ Giáo dục và Đào tạo mà coi nhẹ chất lượng giảng dạy, để từ đó có điều kiện tuyển số lượng sinh viên mà không quan tâm tới nhu cầu của xã hội và chất lượng đào tạo, dẫn đến lượng sinh viên tốt nghiệp bị thất nghiệp ngày càng cao.

Cần nâng cao hơn nữa chất lượng đào tạo sau đại học (Ảnh: Hữu Hiển)

Nhận nhiệm vụ đào tạo cán bộ khoa học có trình độ thạc sĩ, tiến sĩ từ năm 1992, đến nay, đại đa số các cơ sở đào tạo đã có bề dày trên 20 năm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần không nhỏ vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Có thể nói nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học ở các cơ sở đào tạo thuộc Bộ VH, TT&DL được đặc biệt chú trọng và đã đạt được những thành tích đáng kể.

Nhiều cơ sở đào tạo thuộc Bộ VH, TT&DL đã phát huy được các ưu điểm như: Các cơ sở được giao nhiệm vụ đào tạo sau đại học đã chủ động xin chỉ tiêu, mở mã ngành đào tạo, mời các nhà khoa học có đủ phẩm chất, nhiệt tình, trình độ chuyên môn giỏi, có kinh nghiệm tham gia công tác đào tạo để nâng cao chất lượng và đáp ứng yêu cầu xã hội; Đại đa số các cơ sở được giao nhiệm vụ đào tạo sau đại học đã tạo điều kiện tốt nhất cho học viên cao học và NCS được học tập ở những phòng học tốt nhất có máy chiếu, có điều hòa nhiệt độ, và sử dụng tài liệu, máy móc phục vụ cho học tập nghiên cứu; Chất lượng đào tạo đảm bảo, bước đầu đã được các cơ sở sử dụng cán bộ có trình độ thạc sĩ, tiến sĩ và xã hội thừa nhận; Nội dung chương trình đào tạo luôn cải tiến, điều chỉnh theo hướng mở linh hoạt phù hợp xu thế hiện nay trong khu vực và thế giới. Phương pháp đánh giá phản ánh đúng chất lượng đào tạo. Giáo trình, tài liệu tham khảo từng bước được nâng cao cả về chất lượng và số lượng thỏa mãn nhu cầu người học; Cơ sở vật chất và trang thiết bị nghiên cứu được bổ sung phục vụ cho đào tạo nói chung và sau đại học nói riêng.

Tuy nhiên vẫn còn những nhược điểm cần khắc phục, như: Công tác tuyển sinh ở nhiều cơ sở đào tạo thực hiện chưa đúng quy chế: Từ khâu thông báo tuyển sinh đến khâu tổ chức thi tuyển và tổ chức đào tạo; Việc duyệt và cấp chỉ tiêu đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ của bộ GD&ĐT cho các cơ sở đào tạo còn nhiều bất cập, quy chế đào tạo không sát với thực tế nên dẫn tới tình trạng số lượng học viên cao học, NCS ngày càng tăng. Trong khi đội ngũ cán bộ khoa học hướng dẫn còn thiếu, dẫn đến tình trạng một giáo viên chỉ đạo số học viên, thạc sĩ, NCS vượt xa khung cho phép so với quy định của Bộ GD&ĐT. Điều này làm ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng đào tạo sau đại học; Một số giảng viên tham gia đào tạo sau đại học còn một số trường hợp chưa thực sự tâm huyết và thể hiện hết trách nhiệm trong giảng dạy, hướng dẫn làm luận văn, luận án và chấm luận văn thạc sĩ, luận án NCS, hiện tượng nể nang, đại khái vẫn còn tồn tại; Nhiều học viên còn không chủ động, sáng tạo trong quá trình học tập, nghiên cứu dẫn đến bị động, thường dựa vào ý kiến hay lời khuyên của cán bộ hướng dẫn khoa học; Đánh giá về chất lượng của các học viên cao học, NCS nhiều nhà khoa học, chuyên gia cho rằng trình độ ngoại ngữ của học viên là một trong những điểm hạn chế lớn nhất hiện nay. Khả năng ứng dụng công nhệ thông tin trong việc khai thác thông tin, cũng như việc nghiên cứu tài liệu bằng tiếng nước ngoài kém; Kỹ năng viết của học viên còn yếu. Đa số các học viên tiếp nhận các tư liệu một cách máy móc mà không phân tích, đánh giá và đưa ra quan điểm của riêng mình; Nhiều đề tài của học viên cao học nghiên cứu ở phạm vi hẹp, nhưng giải quyết không sâu, thiếu định hướng phát triển, do vậy số thạc sĩ sau khi bảo vệ phần lớn không thể nghiên cứu tiếp đề tài cũ để giành học vị tiến sĩ, phải lựa chọn đề tài mới dẫn đến lãng phí công sức và thời gian.

PGS.TS Bùi Quang Hải - Phó Vụ trưởng Vụ đào tạo Bộ VH, TT&DL
trăn trở làm thế nào để nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học (Ảnh: Hữu Hiển)

Tại hội thảo khoa học: Hội nhập quốc tế về khoa học và công nghệ TDTT, PGS.TS Bùi Quang Hải – Phó Vụ trưởng Vụ đào tạo Bộ VH, TT&DL cho rằng, để nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học, việc cần làm là: “Việc đăng ký xin chỉ tiêu đào tạo, phân công cán bộ hướng dẫn cần thực hiện nghiêm túc, đúng quy chế đào tạo; Cần cải tiến chương tình đào tạo và đổi mới phương pháp giảng dạy sau đại học cho phù hợp với thực tế và nhu cầu xã hội; Các cơ sở đào tạo cần xây dựng, quản lý chặt chẽ kế hoạch kiểm tra định kỳ tiến độ thực hiện luận văn thạc sĩ, luận văn tiến sĩ của học viên; Tích cực bồi dưỡng năng lực cán bộ quản lý đào tạo sau đại học; Xây dựng đội ngũ nhà giáo, nhà khoa học có trình độ chuyên môn giỏi, có tâm huyết, có tinh thần trách nhiệm cao trong đào tạo sau đại học,… có như vây chất lượng đào tạo sau đại học của các cơ sở đào tạo mới được nâng lên”.

Thời gian gần đây, tại nhiều hội thảo khoa học nhiều chuyên gia, nhà khoa học đã đề xuất nhiều ý kiến tâm huyết, đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học, đào tạo nguồn nhân lực chủ chốt cho đất nước phải thực sự có chất lượng.

Nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học tại các trường, các cơ sở đào tạo trong giai đoạn hiện nay là vấn đề nan giải trong bối cảnh chung của giáo dục đại học Việt Nam. Để giải quyết bài toán chất lượng đào tạo nguồn nhân lực đòi hỏi phải có thời gian, cần phải có những chuyển động tích cực từ các trường, các cơ sở đào tạo, sự chỉ đạo sát sao từ các cơ quan quản lý,... Hy vọng trong thời gian tới, chất lượng đào tạo sau đại học sẽ từng bước được nâng lên.

Hữu Hiển

Các tin đã đưa: [Trở về]
        Bullet  Trường Đại học TDTT Bắc Ninh: Trao bằng Tiến sĩ cho 4 NCS
        Bullet  Hội thảo khoa học: Hội nhập quốc tế về khoa học và công nghệ thể dục thể thao
        Bullet  Hội đồng Chức danh Giáo sư cấp Nhà nước trao quyết định công nhận 1 Giáo sư và 11 Phó Giáo sư trong lĩnh vực TDTT năm 2016
        Bullet  Hội thảo khoa học “Đổi mới nâng cao chất lượng đào tạo đáp ứng nhu cầu xã hội”
        Bullet  Lớp học bổ ích về CNTT - Truyền thông về Ứng dụng hiệu quả mạng xã hội năm 2016
        Bullet  NCS Nguyễn Ngọc Anh bảo vệ thành công luận án tiến sĩ cấp Viện
        Bullet  NCS Ngô Quang Huy bảo vệ thành công luận án tiến sĩ cấp Viện
        Bullet  Trường Đại học TDTT Bắc Ninh: Tổ chức “Bảo vệ luận văn tốt nghiệp cho các học viên cao học TDTT khóa 23”
        Bullet  NCS Trương Đức Thăng bảo vệ thành công luận án tiến sĩ cấp cơ sở
        Bullet  Hội thảo khoa học cấp quốc gia "Huỳnh Thúc Kháng với cách mạng Việt Nam và quê hương Quảng Nam"
 

opera fix